ماجرای به توپ بستن مجلس شورای ملی یکی از مهمترین رخدادهای تاریخ مشروطه ایران است که در ۲ تیر ۱۲۸۷ (۲۳ ژوئن ۱۹۰۸) به دستور محمدعلیشاه قاجار و با همکاری کلنل ولادیمیر لیاخوف، فرمانده بریگاد قزاق، انجام شد. این اقدام نقطهی عطفی در تاریخ مشروطه بود و موجب سرکوب آزادیخواهان و تعطیلی موقت مجلس شد.
برای دیدن عکس لیاخوف کسی که مجلس را به توپ بست اینجا کلیک کنید
زمینههای تاریخی
پس از امضای فرمان مشروطیت توسط مظفرالدینشاه در سال ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۹۰۶ میلادی)، مجلس شورای ملی تشکیل شد و قانون اساسی تدوین گردید. اما با مرگ مظفرالدینشاه و روی کار آمدن محمدعلیشاه، مخالفتها با مشروطه شدت گرفت. شاه جدید که تمایلی به محدود شدن قدرت خود نداشت، از همان ابتدا تلاش کرد مجلس و مشروطهخواهان را تضعیف کند.
نقش محمدعلیشاه و لیاخوف
محمدعلیشاه با حمایت روسها و برخی از درباریان، مجلس را مخالف منافع خود میدید. او ابتدا به روشهای مختلف مانند تهدید، تطمیع و جلوگیری از تصویب قوانین، در برابر مجلس سنگاندازی کرد. اما وقتی این اقدامات مؤثر واقع نشد، به فکر سرکوب نظامی افتاد.
وی از کلنل ولادیمیر لیاخوف، فرمانده بریگاد قزاق که نیرویی تحت نفوذ روسها بود، خواست مجلس را سرکوب کند. لیاخوف نیز با توپخانهی مستقر در میدان بهارستان، مجلس را هدف قرار داد و ساختمان آن را ویران کرد. بسیاری از مشروطهخواهان در این حمله کشته، زخمی یا دستگیر شدند و برخی از نمایندگان و آزادیخواهان به سفارتخانههای خارجی پناه بردند.
پیامدهای این واقعه
تعطیلی مجلس: با این اقدام، دورهی اول مجلس شورای ملی به پایان رسید و تا پیروزی مجدد مشروطهخواهان، ایران وارد دورهای از استبداد صغیر شد.
دستگیری و تبعید آزادیخواهان: بسیاری از مشروطهخواهان دستگیر، تبعید یا کشته شدند.
گسترش مقاومت مشروطهخواهان: در شهرهایی مانند تبریز، اصفهان و گیلان، مشروطهخواهان قیام کردند که در نهایت منجر به فتح تهران در سال ۱۲۸۸ خورشیدی و برکناری محمدعلیشاه شد.
پبشنهاد ما به شما خواندن مقاله : عدم موفقیت مشروطه خواهی است
نتیجهگیری
به توپ بستن مجلس یکی از نقاط تاریک تاریخ مشروطه ایران بود که نشان داد استبداد حاضر نیست بهراحتی قدرت خود را واگذار کند. با اینحال، مقاومت مشروطهخواهان باعث شد این استبداد دوام نیاورد و سرانجام مشروطه پیروز شود.
این واقعه در حافظهی تاریخی ایران باقی ماند و به نمادی از مبارزهی مردم برای آزادی و قانونمداری تبدیل شد.
